Josevanrosmalen.nl

Mooi en bruikbaar ontwerpen

 

Je kunt naar gebouwen, voorzieningen, vervoermiddelen, gebruiksvoorwerpen op twee manieren kijken. Is het mooi en is het praktisch?  Vanuit de ontwerper gezien is het de vraag of je het bij het ontwerpen iedereen naar de zin kan maken of dat je hoogstens een meerderheid van de mensen kunt bedienen. Is ‘design for all’ een ideaal of is het ook echt mogelijk?

Iets maken of ontwerpen is een idee omzetten in een tastbare vorm, een creatief proces dus. Iets maken is ook het voortbouwen op ervaringen, een leerproces op basis van praktisch inzicht. Er is de weg vanuit de abstractie en de weg van de proefondervindelijkheid. Ontwerpers maken van beide wegen gebruik.

De gebruikswaarde van een gebouw, voertuig of voorwerp wordt uiteindelijk bepaald door de gebruikers: kunnen zij er in, hebben ze er wat aan, enzovoorts. Daarom loont het voor ontwerpers om tijdig naar hen te luisteren. Een architect kan bijvoorbeeld veel opsteken van een Vrouwenadviescommissie.

Niet alles wat ontworpen of gemaakt wordt hoeft voor een maximaal aantal mensen bruikbaar te zijn. Een skatebaan of een linkshandige schaar is per definitie voor een minderheid bestemd. Bij de discussie over ‘bruikbaarheid voor iedereen’ is het daarom zinnig om nader in kaart te brengen waar we het over hebben of zouden moeten hebben. Daarbij gaat het, zoals altijd in Nederland, om geld en principes.</